ସିଢ଼ିର ଉଠାଣ ଓ ପାଦ ରଖିବା ପଟାର ସଂଖ୍ୟା ଭିନ୍ନ କାହିଁକି?
ସିଢ଼ିରେ ଅଲଗା ପଟାଠାରୁ ଉଠାଣ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ। ଜାଗା ମାପିବା କିମ୍ବା ପଟା କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଉପର ଚଟାଣର ସଂଯୋଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ। ଶେଷ ପାଦ ରଖିବା ସ୍ଥାନ ଚଟାଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଉଠାଣ ଗଣାଯାଏ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣ ମାପନ୍ତୁ
ମୋଟ ଉଚ୍ଚତା ଦୁଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ଛାତର ଉଚ୍ଚତା କିମ୍ବା ଢାଲୁ ସହାୟକର ଲମ୍ବ ନୁହେଁ। ଉଭୟ ପ୍ରାନ୍ତର ଭବିଷ୍ୟତ ଆବରଣ ଧରନ୍ତୁ। ତଳେ କଞ୍ଚା ସ୍ଲାବ ଓ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣରୁ ମାପିଲେ ପ୍ରଥମ କିମ୍ବା ଶେଷ ଉଠାଣ ବଦଳେ। ପଟାର ମୋଟାଇ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ସଂଯୋଗରେ ମେଳ କରିବା ଦରକାର।
ଉଠାଣ ଓ ପାଦ ରଖିବା ପୃଷ୍ଠ ଅଲଗା ଗଣନ୍ତୁ
ଉଠାଣ ହେଉଛି ପରପର ଦୁଇ ପାଦ ରଖିବା ସ୍ତରର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ; ରାଇଜର ଉଚ୍ଚତା ତାହାର ମାପ। ଖଡ଼ା ପଟା ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରେ, କିନ୍ତୁ ଖୋଲା ସିଢ଼ିରେ ମଧ୍ୟ ଉଠାଣ ରହେ। ପାଦ ପଟା ଅଲଗା ସମତଳ ପୃଷ୍ଠ। ଆନୁଭୂମିକ ପଦକ୍ଷେପ ସମାନ ସାମ୍ନା ଧାରର ଦୂରତା; ଏହି ଅନ୍ତର ଅଲଗା ଗଣନ୍ତୁ।
ଗୋଟିଏ ସିଢ଼ି ଖଣ୍ଡ, ଦୁଇ ସଂଖ୍ୟା
ମେଟ୍ରିକ ଉଦାହରଣରେ ଉଠାଣ ଓ ସମତଳ ଅନ୍ତର ସମାନ; ଶେଷ ଅଲଗା ପଟା ଉପର ଚଟାଣଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଉଠାଣ ତଳେ। ବାହାରିଥିବା ଧାର, ମୋଟାଇ, ଯୋଡ଼ ଓ ଭାରବାହୀ ଗଠନ ଦିଆଯାଇନି। ମାପ ଗଣିତ ବୁଝାଏ, ସ୍ଥାନୀୟ ନିୟମର ଅନୁମୋଦନ ନୁହେଁ।
- ମୋଟ ଉଚ୍ଚତା
- 2700 mm
- ଉଠାଣ
- 15
- ରାଇଜର ଉଚ୍ଚତା
- 180 mm
- ସମତଳ ପଦକ୍ଷେପ
- 260 mm
- ଅଲଗା ପାଦ ପଟା
- 14
- ସମତଳ ଲମ୍ବ A–C
- 3640 mm
- A
- ତଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣ
- C
- ଉପର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣ
- N
- ଉଠାଣ
- T
- ଅଲଗା ପାଦ ପଟା
- h
- ରାଇଜର ଉଚ୍ଚତା
- g
- ସମତଳ ପଦକ୍ଷେପ
- d
- ପାଦ ପଟାର ଗଭୀରତା
- p
- ନୋଜିଂର ବାହାରିଥିବା ଅଂଶ
ରାଇଜର ଉଚ୍ଚତାh = H / N = 2700 / 15 = 180 mm
ଅଲଗା ପାଦ ପଟାT = N − 1 = 15 − 1 = 14
ସମତଳ ଲମ୍ବ A–CR = T × g = 14 × 260 = 3640 mm
ପାର୍ଶ୍ୱ ଦୃଶ୍ୟରେ A ପ୍ରଥମ ଉଠାଣର ମୂଳ, C ଉପର ଚଟାଣର ସାମ୍ନା ଧାର ଏବଂ B ପ୍ରଥମ ପଟାର ଧାର। ଚଟାଣ ଶେଷ ପୃଷ୍ଠ ଦିଏ: ଶେଷ ଉଠାଣ ଦରକାର, କିନ୍ତୁ A–C ଭିତରେ ଆଉ ପଟା କିମ୍ବା ସମତଳ ଅନ୍ତର ନାହିଁ।
ପ୍ରଥମେ ଉପର ସଂଯୋଗ ବାଛନ୍ତୁ
ଶେଷ ପଟା ଚଟାଣ ତଳେ
ଏଠାରେ ସବୁ ଅଲଗା ପଟା ଉପର ଚଟାଣ ତଳେ। ଶେଷ ଉଠାଣ ସିଧା ଚଟାଣକୁ ନିଏ। ସବୁ ଉଠାଣ ଗଣନ୍ତୁ, ଚଟାଣକୁ ପଟାର ଅର୍ଡରରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଲମ୍ବ ସାମ୍ନା ଧାରରେ ଶେଷ, ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଉପରେ ଆଗକୁ ଚାଲିବା ଦୂରତା ନୁହେଁ।
ଚଟାଣ ସ୍ତରରେ ଅଲଗା ଉପର ପଟା
ଅନ୍ୟ ସଂଯୋଗରେ ଅଲଗା ପଟା ଉପର ଚଟାଣ ସ୍ତରରେ ରହେ। ସମାନ ପଦକ୍ଷେପ ସହ ଚଟାଣ ଧାର ପୂର୍ବରୁ ରହିଲେ ନୂଆ ଉଠାଣ ବିନା ଗୋଟିଏ ସମତଳ ଅନ୍ତର ବଢ଼େ। ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ତଳର ସଂଖ୍ୟା ଓ ଲମ୍ବ ହୁଏ। ସରୁ ଧାରପଟି ଆପେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତିରିକ୍ତ ପାହାଚ ନୁହେଁ।
ଚଟାଣ ସ୍ତରରେ ଅଲଗା ଉପର ପଟାT = N = 15; R = 15 × 260 = 3900 mm
ସମତଳ ପଦକ୍ଷେପ, ପଟା ଗଭୀରତା ଓ ନୋଜିଂ
ସମାନ ସାମ୍ନା ଧାର ମଧ୍ୟରେ ସମତଳ ଦୂରତା ମାପନ୍ତୁ। ପଟାର ଗଭୀରତା ଆଗରୁ ପଛର ବାସ୍ତବ ମାପ; ନୋଜିଂ ଖଡ଼ା ମୁହଁଠାରୁ ବାହାରେ ଥାଏ। ସମାନ ବାହାରିବା ସହ ଗଭୀର ପଟା ଅନ୍ତର ବଢ଼ାଏ ନାହିଁ। ବଡ଼ ଚିତ୍ର ସାଙ୍କେତିକ; ଯୋଡ଼, ଖାଞ୍ଚା ଓ ଆଧାର କାଟିବା ମାପକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
ଦୁଇ ରେଖା, ଦୁଇ କୋଣ
ଢାଳ ସମାନ ଧାରର ରେଖା ଧରେ: B–C ରେ ସମାନ ଉଠାଣ ଓ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଡ଼ା ରହେ। A–C କର୍ଣ୍ଣ ତଳ ଚଟାଣରୁ B ଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଉଠାଣ ତଳେ ଆରମ୍ଭ, କିନ୍ତୁ ସମତଳ ଦୂରତା ସମାନ। ବଡ଼ କୋଣ ଏହି ପ୍ରାନ୍ତର, ଧାର ରେଖାର ନୁହେଁ। କୌଣସି ରେଖା ଏକା ଆଧାରର କଟା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେନି।
ସାମ୍ନା ଧାର ରେଖାର ଢାଳ · B–Catan(h / g) = atan(180 / 260) ≈ 34.7°
ପ୍ରାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣ୍ଣ · A–Catan(H / R) = atan(2700 / 3640) ≈ 36.57°
Pro² ର ମାପ ବୁଝନ୍ତୁ
ସିଧା ସିଢ଼ି କାଲକୁଲେଟର ଏବେ ଉଠାଣଠାରୁ ଗୋଟିଏ କମ୍ ବାସ୍ତବ ପଟା ଦେଖାଏ, କିନ୍ତୁ ସମତଳ ଲମ୍ବ ଉଠାଣ ସଂଖ୍ୟା ଓ ପଦକ୍ଷେପର ଗୁଣଫଳ। କର୍ଣ୍ଣ ଓ କୋଣ ସେହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲମ୍ବ ବ୍ୟବହାର କରେ। ସିଧା ସିଢ଼ି ଟୁଲରେ ଉପର ସଂଯୋଗ ବାଛିବା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଲମ୍ବ ଲେଖାର A–C ଠାରୁ ଭିନ୍ନ।
Pro² ରେ ସମତଳ ଲମ୍ବR = N × g = 15 × 260 = 3900 mm
ସମତଳ ପଦକ୍ଷେପ · R = 3640 mmg = R / N = 3640 / 15 ≈ 242.67 mm
ଆପରେ A–C ମୋଟ ଲମ୍ବ ଦେଲେ ତାହା ଉଠାଣ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ ହୁଏ ଓ ପଦକ୍ଷେପ ଉପର ଭଳି ବଦଳେ। ସ୍ଥଳ ମାପ ସହ ବିନ୍ଦୁ ମେଳାନ୍ତୁ; ଦୁଇ ଲମ୍ବ ଅଦଳବଦଳ କରନ୍ତୁନି। L ଓ U ସିଢ଼ି ଟୁଲର ନିଜସ୍ୱ ସଂଯୋଗ ଓ ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଜ୍ୟାମିତି ଅଛି।
ଚିହ୍ନ ଓ କଟା ପୂର୍ବରୁ ଯାଞ୍ଚ
ଦୁଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଟାଣ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତୁ, ସଂଯୋଗ ବାଛି ଉଠାଣ ଓ ପଟା ଗଣନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମତଳ ମାପର ପ୍ରାନ୍ତ ଲେଖନ୍ତୁ। ଆବରଣ ସହ ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ଉଠାଣ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଉଚ୍ଚତା, ଅନ୍ତର, ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ, ମୁଣ୍ଡ ଜାଗା, ରେଲିଂ ଓ ଗଠନର ସ୍ଥାନୀୟ ନିୟମ ଅଲଗା ଦେଖନ୍ତୁ। ଗଣିତ ମେଳିବା ପାଳନର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ।
ମାପ ଓ ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ
ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ସ ନିଜ ବଜାରର ମାପ ଓ ସଂଯୋଗ ବୁଝାଏ, ବିଶ୍ୱ ନିୟମ ନୁହେଁ। ଉଦାହରଣ ଓ ଚିତ୍ର ମୌଳିକ। Pro² ବର୍ଣ୍ଣନା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଣନା କୋଡ୍ ସହ ମେଳାଯାଇଛି।