काटकोनी मांडणी, तिरप्या आधाराची भूमिती किंवा माहीत असलेल्या आडव्या-उभ्या मापांवरून उतार काढण्यासाठी. ९०° चा कोन हे या साधनातील गृहीतक आहे.
- दोन माहीत असलेल्या राशी
- दोन वेगवेगळी मूल्ये निवडा: आडवा पाया, उभी उंची, कर्ण, कोन B किंवा कोन C. त्यांपैकी किमान एक बाजू असली पाहिजे.
- कोनांचा संदर्भ
- B हा आडवा पाया आणि कर्ण यांमधील कोन; C हा दुसरा लघुकोन.
दोन बाजू किंवा एक बाजू आणि एक लघुकोन अशी जोड वापरता येते. फक्त दोन कोनांनी त्रिकोणाचा आकारमान ठरत नाही. कर्ण इतर प्रत्येक बाजूपेक्षा लांब असला पाहिजे.
- आडवा पाया, उभी उंची, कर्ण, दोन्ही लघुकोन आणि उंची वाढ/आडवे अंतर यांवर आधारित उताराची टक्केवारी.
आडवा पाया आणि उभी उंची ही निवडलेली दोन इनपुट आहेत.
| प्रमाण | मूल्य |
|---|---|
| आडवा पाया; उभी उंची | ४ m; ३ m |
| कर्ण | ५ m |
| कोन B; कोन C | ३६.८७०°; ५३.१३०° |
| उतार | ७५ % |
कर्ण = √(पाया² + उंची²). B = atan(उंची/पाया); C = ९०° − B. उतार = १०० × उंची/पाया. तीन बाजूंचे प्रमाण परिचित ३–४–५ असे आहे.
मेट्रिक किंवा इम्पीरियल लांबीची एकके सुसंगत वापरा आणि अंतिम प्रदर्शनापर्यंत जास्त दशांश अचूकता ठेवा. आकृतीत गोल केलेली मापे मोजणीसाठीची सहनशीलता नाहीत.
हे सर्व प्रकारच्या त्रिकोणांचे साधन नाही. काटकोनी नसलेले त्रिकोण, तिरप्या कापासाठी अतिरिक्त माप, जोडांचे तपशील आणि साहित्याची जाडी या गणनेत नाहीत.
फक्त दोन कोनांवरून लांबी का काढता येत नाही?
त्यांवरून आकार ठरतो, आकारमान नाही. वेगवेगळ्या आकारमानाचे अनेक त्रिकोण समान कोनांचे असू शकतात.
टक्केवारी आणि अंश एकच आहेत का?
नाही. टक्केवारी म्हणजे उंची वाढ/आडवे अंतर यांचे १०० पट; अंशांतला कोन त्या गुणोत्तराच्या आर्कटॅन्जंटवरून मिळतो.
- फक्त दोन कोनांवरून लांबी का काढता येत नाही?
- त्यांवरून आकार ठरतो, आकारमान नाही. वेगवेगळ्या आकारमानाचे अनेक त्रिकोण समान कोनांचे असू शकतात.
- टक्केवारी आणि अंश एकच आहेत का?
- नाही. टक्केवारी म्हणजे उंची वाढ/आडवे अंतर यांचे १०० पट; अंशांतला कोन त्या गुणोत्तराच्या आर्कटॅन्जंटवरून मिळतो.
मोजमापे, एकके आणि साहित्याच्या संज्ञा
या गटाकडे परत जा