ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚତାର ତଫାତ ଶୂନ ହେଲେ ସମତଳ ଫଳାଫଳ ମିଳେ। ତଳେ ଥିବା ଆପ୍ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଁ ଧନାତ୍ମକ ଉଚ୍ଚତାର ତଫାତ ଆବଶ୍ୟକ।
ଆପ୍ରେ · ଓଡ଼ିଆ
ସାଧନ → ଢାଲ ଖୋଜନ୍ତୁ
ମାପା ଢାଲ ବର୍ଣ୍ଣନା ପାଇଁ। ଦୁଇ ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ତଫାତ ଓ ଭୂସମାନ୍ତର ପ୍ରକ୍ଷେପ ଦିଅନ୍ତୁ, ଢାଲ ଅନୁସାରେ ଦୂରତା ନୁହେଁ।
- ଉଠାଣ
- ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ତଫାତ ଶୂନ୍ୟଠାରୁ ବଡ଼ ହେବା ଦରକାର।
- ଆଡ଼ ଲମ୍ବ
- ଉଠାଣ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଶୂନ୍ୟଠାରୁ ବଡ଼ ଭୂସମାନ୍ତର ଦୂରତା।
ହିସାବ ଉଠାଣ ଓ ଆଡ଼ ଲମ୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଶତକଡ଼ା ଓ ଡିଗ୍ରୀରେ ଫଳ ଦିଏ। ଆବଶ୍ୟକ ଢାଲରୁ ପଛକୁ ମାପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଋଣାତ୍ମକ ତଳକୁ ଢାଲ ନିଏ ନାହିଁ।
- ଭୂସମାନ୍ତରଠାରୁ ଉପରକୁ ଶତକଡ଼ା ଢାଲ ଓ କୋଣ।
ମାପା ଗୋଟିଏ ଭୂସମାନ୍ତର ମିଟର୍ରେ ଛୋଟ ଉଠାଣ।
| ପରିମାଣ | ମୂଲ୍ୟ |
|---|---|
| ଉଠାଣ; ଆଡ଼ ଲମ୍ବ | 150 mm; 1000 mm |
| ଢାଲ; କୋଣ | 15 %; 8.531° |
ଢାଲ = 150/1000 × 100। କୋଣ = atan(150/1000)। ତେଣୁ 15% ଢାଲ 15° କୋଣ ନୁହେଁ।
1% ଢାଲ ମାନେ ପ୍ରତି ଭୂସମାନ୍ତର ମିଟର୍ରେ 10 mm ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବା ପ୍ରତି ମିଟର୍ରେ 1 cm। ଶତକଡ଼ା ପାଇଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଭୂସମାନ୍ତର ଦୂରତାରେ ଭାଗ କରନ୍ତୁ; ଉଭୟ ଲମ୍ବ ସମାନ ଏକକରେ ହେବା ଦରକାର।
ଉଦାହରଣ: 5 m ଭୂସମାନ୍ତର ଦୂରତାରେ 2% ତଳକୁ ଢାଲ ପାଇଁ 100 mm ପତନ ଦରକାର: 5 × 2 ÷ 100 = 0.10 m। ଏହା ପ୍ରତି ମିଟର୍ରେ 20 mm ଓ ପ୍ରାୟ 1.146° କୋଣ; 2° ନୁହେଁ।
Pro²ରେ ଏହି ଜ୍ୟାମିତି ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଧନାତ୍ମକ ଉଠାଣ ମାପ 0.10 m ଓ ଭୂସମାନ୍ତର ଆଡ଼ ଲମ୍ବ 5 m ଦିଅନ୍ତୁ। ତଳକୁ ଦିଗ ନିଜ ଯୋଜନାରେ ଅଲଗା ଲେଖନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦର୍ଭ ବିନ୍ଦୁରୁ ମାପନ୍ତୁ; ଉଦାହରଣ ଡ୍ରେନେଜ୍, ପାଇପ୍ ବା ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଢାଲ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ନାହିଁ।
ମେଟ୍ରିକ୍ ବା ଇମ୍ପିରିଆଲ୍ ଲମ୍ବ ଏକରୂପ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ଓ ଶେଷରେ ଦେଖାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଦଶମିକ ସଠିକତା ରଖନ୍ତୁ। ଚିତ୍ରରେ ଗୋଲ କରା ଲେବଲ୍ ମାପର ସହନସୀମା ନୁହେଁ।
ଫଳ କେବଳ ଜ୍ୟାମିତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ରାମ୍ପ୍, ଛାତ ବା ଡ୍ରେନେଜ୍ ଢାଲକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ ନାହିଁ। ଧନାତ୍ମକ ମାପ ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ତଳକୁ ଢାଲର ଦିଗ ଅଲଗା ଲେଖନ୍ତୁ।
ଢାଲୁ ପୃଷ୍ଠ ଅନୁସାରେ ଆଡ଼ ଲମ୍ବ ମାପିପାରିବି କି?
ତାହା କର୍ଣ୍ଣ, ଭୂସମାନ୍ତର ଆଡ଼ ଲମ୍ବ ନୁହେଁ। ଏହି ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
100% ଢାଲର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଉଠାଣ ଭୂସମାନ୍ତର ଆଡ଼ ଲମ୍ବ ସମାନ, ତେଣୁ କୋଣ 45°, ସିଧା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନୁହେଁ।
- ଢାଲୁ ପୃଷ୍ଠ ଅନୁସାରେ ଆଡ଼ ଲମ୍ବ ମାପିପାରିବି କି?
- ତାହା କର୍ଣ୍ଣ, ଭୂସମାନ୍ତର ଆଡ଼ ଲମ୍ବ ନୁହେଁ। ଏହି ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
- 100% ଢାଲର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
- ଉଠାଣ ଭୂସମାନ୍ତର ଆଡ଼ ଲମ୍ବ ସମାନ, ତେଣୁ କୋଣ 45°, ସିଧା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ନୁହେଁ।
ଢାଲ ବୁଝିଛନ୍ତି କି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଉଚ୍ଚତା 0.3 m ଓ ଆଡ଼ ଲମ୍ବ 4 m। ଶତକଡ଼ା ଢାଲ କେତେ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଢାଲୁ ଲମ୍ବ ଦରକାର ନାହିଁ।
ଉତ୍ତର ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଖନ୍ତୁ
ଢାଲ 7.5%। ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଉଚ୍ଚତା 0.3କୁ ଆଡ଼ ଲମ୍ବ 4ରେ ଭାଗ କରି 100 ସହ ଗୁଣନ କରନ୍ତୁ। ଢାଲୁ ଲମ୍ବରେ ଭାଗ କଲେ ଅନ୍ୟ ପରିମାଣ ମିଳିବ।
ଉତ୍ତର: 7.5% = 0.3 / 4 × 100।